بورس من

قرارداد آتی چیست؟

تعریف قرارداد آتی ( قرارداد آتی چیست؟)  


قرارداد آتی  یا فیوچر : قراردادی که در آن خریدار و فروشنده توافق می کنند ، مقدار معینی از کالای مشخص را با کیفیت  مشخص  ، قیمت  معلوم  ،  در زمان  و  مکان مشخص معامله کنند.

یک قرارداد آتی برای یک درجه ، مقدار ، ماه تحویل و  قیمت  معین منعقد می گردد.

 


مثال :  قرارداد آتی 500 تن مس کاتد با درجه خلوص 99 درصد جهت  تحویل در ماه شهریور 84  به قیمت هر کیلو 3500 تومان ،  ( تحویل 30 /6/84 )  ،      

 رتبه ، مقدار ،  تاریخ تحویل ، نحوه ارائه قیمت ، میزان سپرده اصلی یا جبرانی برای هر نوع قرارداد همزمان با  افتتاح  معامله  از طریق بورس تعیین و مشخص خواهد شد. در مجموع فقط تعیین قیمت در اختیار طرفین قرارداد آتی  گذاشته می شود. داد و ستد این قرارداد تنها در تالار بورس صورت می گیرد .  تدوین مقررات و برقراری ضمانت اجراء آن در خصوص چگونگی داد و ستد قراردادهای آتی در زمره اختیارات و مسئولیتهای بورس است .


سپرده قرار دادآتی چیست ؟


هر کدام از طرفین خریدار و فروشنده بمنظور تعهد به خرید یا فروش کالای مورد نظر می بایست  درصدی از ارزش کالا را  بعنوان سپرده یا ودیعه نزد کارگزار در وجه اتاق پایاپای نگهدارند .

در صورتی که یک معامله گر اقدام به خرید یا فروش قرارداد آتی نماید  ، ملزم به واریز سپرده خواهد بود . این سپرده در حکم سپرده  حسن انجام کار در خصوص  نمایش تعهد  خریدار نسبت به پرداخت بهای  کالا به هنگام تحویل و تعهد  فروشنده نسبت به تحویل کالا در موعد تحویل می باشد .

-  واریز سپرده  هم بر عهده خریدار و هم بر عهده فروشنده یک قرارداد آتی خواهد بود


- در هر قرارداد آتی ، حداقل سطوح سپرده مخصوص به آن که از طریق بورس محل داد و ستد تعیین و ابلاغ می گردد . معمولا بین 5 الی 10 درصد از ارزش هر قرارداد بعنوان سپرده  نزد کارگزار در وجه اتاق پایاپای واریز می شود .

بطور مثال : اگر قرارداد  فیوچر تحویل مس کاتد شرکت ملی مس  برای ماه شهریور1384 برای هر کیلو  3500  تومان باشد ،  میزان هر قرارداد 10 تن  باشد ، ارزش این قرارداد 35 میلیون تومان می باشد ، واریز 5 درصد از این قرارداد بعنوان سپرده  ،  معادل 1750000  تومان   می باشد  ، که هر کدام از طرفین قرارداد این مبلغ را واریز می نمایند .

- سپرده واریز شده متناسب با افزایش و کاهش سطح قیمتها  تغییر می یابد. قرارداد آتی منتشره در  جریان هر روزمتناسب  با  قیمت روز  از طریق اتاق پایاپای اصلاح حساب می گردند. سود یا زیان هر فرد بصورت روزانه محاسبه می گردد .

- در صورت کاهش سرمایه مشتری به پاییین تر از یک سطح تعیین شده واریز سپرده جبرانی الزامی خواهد بود . در صورتیکه  مشتری نزد کارگزار وکالت داشته باشد. کارگزار میبایست وجه را واریز نماید.


فواید قرارداد آتی  (چرا قرارداد آتی )


فوایدی که قراردادآتی برای معامله کنندگان دارد ،  بشرح زیر می باشد :

1 - برای تولید کننده محصول

به وسیله قراردادآتی  فروشنده ( تولید کننده )  می تواند قیمت فروش مورد نظر خود را برای زمان آینده تثبیت نمایند . و در برابر  نوسانات مربوط به تغییر قیمت کالا ، قیمت مد نظر خود را  حفظ نماید و از ریسک مربوط به نوسانات قیمت جلوگیری  نمایند .  تولید کنندگان می توانند از طریق فروش کالا بصورت غیابی ، سفارش ساخت  محصولات را دریافت نمایند .

تولید کنندگان ، پردازش گران ، و توزیع کنندگان فلزات  از قراردادهای آتی بمنظور هج کردن (پوشش خطر )  در برابر ریسک قیمت استفاده می نمایند. وی می تواند  در صورت فاصله گرفتن قیمتها از قیمت پیشنهادی قرارداد خود را واگذار نمایند .


 2- برای خریدار ( مصرف کننده )

 مصرف کننده کالا نیز می تواند از طریق این قرارداد از  دریافت میزان  کالای مورد نظر خود در ماه مورد نظر با قیمت تثبیت شده  اطمینان حاصل نماید . وی  می تواند کالای مورد نیاز خود را برای زمان مورد نظر با قیمت مورد نظر خود تثبیت نمایند . مصرف کننده می تواند در صورت  فاصله گرفتن قیمتها از قیمت پیشنهادی قرارداد خود را در بورس واگذار نماید .

 3 - برای معامله گر

 معامله گر (دلال )  نیز  می تواند از نوسانات قیمت  قرارداد آتی  یا خرید و فروش قرارداد آتی سود کسب نماید. این افراد با خرید و فروش قرارداد آتی در جهتی که از قیمتها پیش بینی می نمایند می توانند  سود کسب نمایند ،  بعنوان مثال  در زمانی که قیمتها در حال افزایش می باشد با خرید یک قرارداد آتی به قیمت پایین تراز روند افزایشی  قیمت  سود کسب نماید و در زمانی که قیمتها در حال کاهش می باشد می تواند با فروش یک قرارداد آتی از روند کاهشی قیمتها  سود کسب نماید .

منبع : http://sohrabibroker.blogfa.com